Met dank aan de Vlaamse Parkinson Liga
Rijgeschiktheid in België
Spierstijfheid, evenwichtsproblemen en trage bewegingen zijn vaak voorkomende symptomen van parkinson. ‘Mag ik nog met de auto rijden?’ is dan een logische vraag.
Als je een Belgisch rijbewijs aanvraagt (omdat je Belg bent of, zoals in mijn geval, omdat je Nederlandse rijbewijs verlopen is en je moet verlengen) moet je op het aanvraagformulier een aantal keer je handtekening zetten. Daarbij zijn veel kleine lettertjes die je vaak niet leest, maar waar onder andere staat dat je geen neurologische aandoening zoals Parkinson hebt.
Als je wel Parkinson hebt, dan word je geacht een speciaal “medisch rijbewijs” aan te vragen. Een gewoon rijbewijs is 10 jaar geldig; een medisch rijbewijs voor mensen jonger dan 50 jaar maximaal vijf jaar en voor hen ouder dan 50 jaar maximaal drie jaar; ik schrijf “maximaal”, want die tijdsduur kan beperkt worden door een arts.
In het geval van Parkinson door een neuroloog of door een keuringsarts van CARA, een overheidsdienst die speciaal is opgesteld voor het keuren van de rijvaardigheden voor medische rijbewijzen (zie VIAS – Rijgeschiktheidscentrum).
Toen ik pas de diagnose “Parkinson” had, wist ik hier allemaal niks van en bleef ik vrolijk autorijden – dat kon ik toen ook nog best. Totdat, op een consult voor iets heel anders, mijn huisarts me plots vertelde dat ik eigenlijk een medisch rijbewijs moest hebben, vanwege mijn Parkinson. De Belgische overheid heeft de verantwoordelijkheid voor het inlichten hierover heel handig bij de huisarts gelegd en die is voor 50% aansprakelijk in geval van ongelukken, tot dat hij je verteld dat je een medisch rijbewijs nodig hebt. “Of ik maar even wilde tekenen voor het feit dat hij me dit mee had gedeeld.”
Ik heb toen aan mijn neuroloog gevraagd of zij zo’n rijgeschiktheidsverklaring wilde tekenen. Dat was voor haar geen enkel probleem en gelijk had ze, want ik had ook helemaal nog geen problemen met autorijden. Omdat ik 48 jaar was en dus <50, kon ze me een attest schrijven voor vijf jaar. Daarmee moest ik dan naar de huisarts, die op basis van dat attest een formulier invulde van het gemeentehuis om me een medisch rijbewijs te verlenen; zo bleven onbekend voor de gemeenteambtenaren op basis waarvan ik een medisch rijbewijs nodig; privacy. Ik heb voor alle zekerheid ook nog even met de leasemaatschappij van mijn bedrijfswagen en met de verzekeringsmaatschappij daarvan gebeld, maar die waren het allebei eens: zolang je maar met een geldig rijbewijs rijdt, verandert er voor ons niets.
Na vijf jaar vroeg ik aan mijn neuroloog of zij weer zo’n rijgeschiktheidsverklaring wilde tekenen, nu voor maximaal 3 jaar (want ik was inmiddels >50). Maar: ik was inmiddels ook een stuk slechter door de voortschrijdende Parkinson. En dus weigerde ze en verwees me naar keuringsinstituut CARA. Daar ben ik echter nooit meer geweest, want mede door mijn achteruitgaande rijvaardigheid en het feit dat mijn vrouw en mijn oudste zoon ook prima kunnen autorijden, heb ik besloten mijn rijbewijs te laten verlopen en geen toets bij CARA te gaan doen. Ondanks het feit dat iedereen altijd zegt dat CARA zich richt op wat je nog wel kan i.p.v. wat je niet meer kan, zag ik toch wel op tegen de stress die je zo’n examen ongetwijfeld met zich mee zou brengen.
Erik Jan Marinissen
Mag ik nog met de auto rijden?
Autorijden is voor ons allemaal een belangrijke vrijheid. Voor ervaren chauffeurs lijkt een wagen besturen op een automatisme. Je hebt niet het gevoel dat je daar veel bij nadenkt. Maar in feite is autorijden een complex gebeuren. De combinatie van motorische en mentale processen vraagt snelle en juiste beslissingen. Dat is ook de reden waarom je, volgens het verkeersreglement, lichamelijk geschikt moet zijn om een voertuig te besturen. Dat wil zeggen dat je alle nodige rijbewegingen kan uitvoeren en je voertuig goed in de hand hebt.
De ziekte van Parkinson & de ogen
Mag en kan ik nog autorijden als mijn ogen slechter worden?
Dit hangt er vanaf hoe ernstig uw klachten zijn. De ziekte van Parkinson is een veel voorkomende aandoening met naast de typische motorische symptomen ook een groot aantal andere, zeer uiteenlopende niet-motorische symptomen. Zo kan u als patiënt ook symptomen op de ogen en het zicht krijgen door de ziekte. Daarnaast kan ook Parkinsonmedicatie zorgen voor bijwerkingen op de ogen en het zicht.
Op de website De ziekte van Parkinson & de ogen van Linde van Nevel worden de verschillende symptomen en bijwerkingen weergegeven. Aan het einde van elke pagina wordt er uitgelegd wat u kan doen ter behandeling van deze symptomen of bijwerkingen.
Klik hier om naar De ziekte van Parkinson & de ogen te gaan.
Regel je rijgeschiktheidsattest
Weinigen zullen zich dit herinneren, maar als je je rijbewijs voor het eerst afhaalt, teken je een document waarin je verklaart dat je niet lijdt aan bepaalde aandoeningen. Dit betekent ook dat je niet gewoon kan blijven rijden als Parkinson je pad kruist.
Wil je blijven rijden dan moet je een medisch rijgeschiktheidsattest vragen aan je arts of neuroloog. Met dit attest zal je een nieuw rijbewijs met beperkte geldigheidsduur of met voorwaarden of beperkingen krijgen van je gemeente.
Is je neuroloog van mening dat je beter niet meer de weg opgaat? Dan moet je je rijbewijs binnen de vier werkdagen indienen bij de gemeente. Doe je dit niet en blijf je rijden, dan is dat eigenlijk onwettig. Je loopt het risico dat de verzekering niet tussenkomst bij een ongeval.
Twijfelt je neuroloog over je rijgeschiktheid?
Als de arts twijfelt, verwijst hij je door naar het Centrum voor Rijgeschiktheid en Voertuigaanpassing (CARA). Een multidisciplinair team evalueert er je rijgeschiktheid op basis van een medisch, psychologisch en rij-praktisch onderzoek. Zij beslissen of je rijgeschikt bent, of er aanpassingen nodig zijn aan je voertuig of leggen de voorwaarden vast van je nieuwe rijbewijs.
Tip: je nieuwe rijbewijs is voor een beperkte tijd geldig. Hou rekening met wachttijden bij CARA, wanneer je een verlenging wil aanvragen.
En wat met de autoverzekering?
Je bent verplicht om je verzekeraar te informeren. Je doet dat het best met aan aangetekend schrijven en een kopie van je rijgeschiktheidsattest. Als je dit nalaat, is het mogelijk dat je verzekeringscontract niet meer geldig is.
Tip: als je aanpassingen aan je voertuig laat uitvoeren om het veilig te besturen, vergeet dan niet om deze aanpassingen te laten verzekeren.
Op de website van het Vlaams Patiëntenplatform vind je meer informatie over verzekeringen en chronische aandoeningen.
Wil je een invalide parkeerkaart aanvragen? kijk hier, Parkeerkaart voor personen met een handicap
Heb je nog meer vragen?
Vlaamse Parkinson Liga VZW
Diestsevest 33 bus 302
3000 Leuven , België
Stuur de Vlaamse Parkinson Liga een bericht of bel het secretariaat
van maandag tot en met donderdag tussen 9u en 13u30
op het nummer 0478 96 16 80.
Wordt u ook lid van de Parkinson Liga?
Wilt u doneren?
Een plek waar mensen met parkinson thuiskomen.
Samen met onze leden en vrijwilligers zorgen wij ervoor dat mensen met parkinson én hun omgeving alle kansen krijgen om een waardig en kwaliteitsvol leven te leiden. We steunen elkaar met informatie, tips, ervaringen en een goed gesprek. Kreeg je net de diagnose? Focus dan op een positieve en actieve leefstijl. Wij helpen je daarbij.
'A fight we might be able to win, if we just want to' 